Eller Kadir Kıymet Bilmiyor: Tüm Bölümler, Sanatçılar ve Konular Rehberi

Kısa cevap: Eller Kadir Kıymet Bilmiyor, sunucu İbrahim Selim ile sanat tarihçisi Burak Yiğit Aydın’ın sunduğu, YouTube’da yayınlanan bir sanat tarihi sohbet programıdır. Her bölümde bir ressam, heykeltıraş, mimar, akım ya da tarihî dönem anlatılır. Programın formülü, Yiğit Hoca’nın akademik birikimini, İbrahim Selim’in “Bunu ben de çizerim”, “Bu adam deli mi?”, “Parasını kim verdi?” gibi sokaktaki insanın sorularıyla buluşturmaktır. 1. sezonun 42 bölümü İbrahim Selim’in kanalında yayınlandı ve programın kanalında yedi parça hâlinde derlendi. 2. sezon programın kendi kanalında yayınlanıyor. Bu rehber, bugüne kadar yayınlanan 51 bölümü ve her bölüm için hazırladığımız ayrıntılı sanat tarihi yazılarını bir arada sunuyor.

Bu Kaçıncı Sanat olarak programdan bağımsızız. Ama Türkiye’de sanat tarihini bu kadar geniş bir kitleye sevdiren bir programın her bölümünün yazılı bir karşılığı olması gerektiğini düşündük. Bölümleri izleyip “Bu gerçekten doğru mu?”, “Bu tablo şimdi nerede?”, “Bu sanatçı hakkında daha fazlasını nereden okurum?” diye merak edenler için, her bölüme ayrı bir yazı hazırladık. Her yazıda bölümden öne çıkan diyaloglar, video bağlantısı ve bölümde anlatılan iddiaların kaynaklarla karşılaştırması bulunuyor.

Program nasıl bir program?

Programın açılışı artık neredeyse bir slogan: İbrahim Selim, 2. sezonun ilk bölümünde “Yine Yiğit hocaylayız ve yine ressam tokatlayacağız!” diye açılış yapıyor. “Tokatlamak” burada bir sanatçıyı yerden yere vurmak değil, onun efsanesini, skandallarını ve abartılarını gün ışığına çıkarmak anlamında kullanılıyor. Her bölüm, sanatçının hem eserlerini hem de hayatının en şaşırtıcı, en komik ve en trajik anlarını konuşuyor.

Programın kendi tanımına göre sohbetler dört eksen etrafında dönüyor:

• Estetik devrim ve halkın tepkisi: İlk başta “rezalet” denen bir eserin nasıl paha biçilemez bir klasiğe dönüştüğü. Örnekleri Matisse’in yeşil yüzlü portresi, Lichtenstein’ın çizgi romanları ve Pollock’un damlaları.
• Para, iktidar ve propaganda: Sanatçının kimin parasıyla üretim yaptığı. Medici ailesi, kilise, saray ve Soğuk Savaş’ta CIA bu eksenin örnekleri.
• Travma ve delilik efsanesi: Sanatçının acısının romantikleştirilmesi mi, yoksa bir hayatta kalma refleksi mi olduğu. Van Gogh, Frida Kahlo, Kusama ve Camille Claudel bu sorunun merkezinde.
• Mizah ve ironi: Akademik kibri yıkan sokak dili ve anekdotlar.

Programın adı da bu tavrın özeti. “Eller kadir kıymet bilmiyor” deyimi, değerli bir şeyin kıymetinin zamanında anlaşılmamasını anlatır. 1. sezonu kapatan Fausto Zonaro bölümünde Yiğit Hoca bunu açıkça söylüyor: “Programın adı boşuna ‘Eller Kadir Kıymet Bilmiyor’ değil İbrahim!” Programda anlatılan sanatçıların büyük kısmı, yaşarken değil, öldükten sonra değer buldu.

Bölümlerdeki en komik ve en şaşırtıcı 25 anı, tarihî gerçeklerle karşılaştırdığımız ayrı bir yazıda topladık: Eller Kadir Kıymet Bilmiyor’un en unutulmaz anları.

Programda konuşulan eserlerden seçkiler

Bölümlerde anlatılan eserlerden bazıları. Görsele tıklayınca o bölümün ayrıntılı yazısına gidersiniz.

2. sezon: tüm bölümler

2. sezon programın kendi YouTube kanalında yayınlanıyor. Bölümler 37 ile 52 dakika arasında sürüyor. Sezona ayrıca kısa bir Rönesans özel bölümü eşlik ediyor.

1. Katsushika Hokusai: Büyük Dalga, ukiyo-e, 93 kez taşınan usta ve “Deli değil İbrahim, Japon!” (video)
2. Mihri Müşfik Hanım: İnas Sanayi-i Nefise, Papa’yı ve Atatürk’ü çizen kadın, New York’ta yalnız bir ölüm (video)
3. Henri Matisse: Fovizm, yeşil yüzlü Madam Matisse, Picasso rekabeti, makasla resim (video)
4. Roy Lichtenstein: Ben-Day noktaları, “Amerika’nın en kötü sanatçısı”, çizgi roman çizerlerinin hakkı (video)
5. Norman Rockwell: Amerikan rüyasının ressamı ve Ruby Bridges tablosu (video)
6. Antoni Gaudí: Sagrada Família, organik mimari, tramvay kazası (video)
7. Georgia O’Keeffe: Dev çiçekler, Stieglitz ve New Mexico çölü (video)
8. Jackson Pollock: Damlatma tekniği, CIA ve Blue Poles skandalı (video)

Özel bölüm: Rönesans nasıl başladı? Tefecilik, günah ve Medici parası (video)

1. sezon: 7 parça, 42 bölüm

1. sezonun bölümleri İbrahim Selim’in YouTube kanalında tek tek yayınlandı. Programın kanalında ise her biri 2–3 saat süren yedi “Tüm Bölümler” derlemesinde bir araya getirildi. Aşağıda bölümleri bu yedi parçaya göre sıraladık.

Part 1: Modernizmin şafağı, tutku ve sürrealizm

Derlemeyi izle (133 dk) · Vincent van Gogh · Gustav Klimt · Pablo Picasso · Salvador Dalí · René Magritte · Frida Kahlo

Part 2: Pop Art, sokak isyanı ve ham dışavurum

Derlemeyi izle (122 dk) · Yayoi Kusama · Andy Warhol · Jean-Michel Basquiat · Keith Haring · Banksy · Egon Schiele

Part 3: Rönesans, Barok ve ışık-gölge savaşları

Derlemeyi izle (135 dk) · Francisco Goya · Caravaggio · Leonardo da Vinci · Michelangelo · Raffaello · Hieronymus Bosch

Part 4: Kuzey ışığı, Doğu-Batı sentezi ve felsefe

Derlemeyi izle (149 dk) · Johannes Vermeer · Bob Ross · Rembrandt · Osman Hamdi Bey · Orta Çağ felsefesi ve sanatı · Dante Alighieri

Part 5: Floransa hümanizmi, iktidar ve şehir melankolisi

Derlemeyi izle (122 dk) · Petrarca ve Boccaccio · Rönesans ve Medici ailesi · Niccolò Machiavelli · Sandro Botticelli · Edvard Munch · Edward Hopper

Part 6: Saray realizmi, beden performansı ve heykel devrimi

Derlemeyi izle (130 dk) · Diego Velázquez · Wassily Kandinsky · Mark Rothko · Marina Abramović · Claude Monet · Auguste Rodin

Part 7: Yırtılan kalıplar, travma, intikam ve bohem

Derlemeyi izle (170 dk) · Camille Claudel · Ai Weiwei · Francis Bacon · Artemisia Gentileschi · Amedeo Modigliani · Fausto Zonaro

Bölümleri konuya göre izlemek isteyenler için

Bölümler yayın sırasına göre değil de konu sırasına göre izlendiğinde, sanat tarihinin büyük bir bölümünü kronolojik olarak kapsayan bir ders dizisine dönüşüyor:

• Orta Çağ’dan Rönesans’a: Orta Çağ → Dante → Petrarca ve Boccaccio → Medici → Rönesans özel bölümü → Botticelli → Leonardo → Michelangelo → Raffaello → Machiavelli.
• Barok ve Kuzey: Bosch → Caravaggio → Artemisia Gentileschi → Velázquez → Rembrandt → Vermeer.
• 19. yüzyıl: Goya → Hokusai → Monet → Rodin → Camille Claudel → Van Gogh → Munch.
• Osmanlı ve Türkiye: Osman Hamdi Bey → Fausto Zonaro → Mihri Müşfik Hanım.
• Modernizm: Klimt → Schiele → Gaudí → Matisse → Picasso → Kandinsky → Modigliani → O’Keeffe → Dalí → Magritte → Frida Kahlo.
• Savaş sonrası ve Amerika: Hopper → Rockwell → Pollock → Rothko → Bacon → Lichtenstein → Warhol → Bob Ross.
• Çağdaş: Kusama → Abramović → Basquiat → Haring → Banksy → Ai Weiwei.

Sanat akımlarının bütününe daha genel bir bakış için sanat akımları, ünlü eserlerin listesi için en ünlü sanatçılar ve eserleri ve bu eserleri görebileceğiniz yerler için mutlaka görülmesi gereken müzeler yazılarımıza bakabilirsiniz.

Bu yazıları nasıl hazırladık?

Her yazı, programdan bağımsız bir sanat tarihi yazısıdır. Önce sanatçının hayatını, eserlerini ve dönemini anlatır. Ardından ilgili bölümden öne çıkan diyalogları aktarır ve “Bölümde anlatılan: doğru mu?” başlığı altında bölümdeki iddiaları kaynaklarla karşılaştırır. Program bir sohbet programı olduğu için bazı anekdotlar esprili, kısaltılmış ya da abartılı biçimde anlatılıyor. Örneğin Michelangelo’nun tavanı sırtüstü yatarak boyadığı efsanesi ya da Pollock’un Blue Poles’unun Avustralya’da “hükümet düşürdüğü” esprisi. Bu durumlarda tarihî gerçeği ayrıca belirttik. Bölümlerden yapılan alıntılar kısaltılmış olabilir. Tam ifadeler için ilgili bölümü izlemenizi öneririz.

Sıkça sorulan sorular

Eller Kadir Kıymet Bilmiyor nedir?

Eller Kadir Kıymet Bilmiyor, İbrahim Selim ile sanat tarihçisi Burak Yiğit Aydın’ın sunduğu, her bölümde bir sanatçı, akım ya da dönemin mizahi ve sohbet havasında anlatıldığı bir YouTube sanat tarihi programıdır.

Eller Kadir Kıymet Bilmiyor’un sunucuları kimler?

Programın sunucuları İbrahim Selim ve sanat tarihçisi Burak Yiğit Aydın’dır. Programda Burak Yiğit Aydın’a “Yiğit Hoca” diye hitap edilir.

Eller Kadir Kıymet Bilmiyor kaç bölüm?

Bu rehberin hazırlandığı tarihte, 1. sezonda 42, 2. sezonda 8 bölüm ve bir Rönesans özel bölümü olmak üzere toplam 51 bölüm yayınlanmıştır.

Eller Kadir Kıymet Bilmiyor nereden izlenir?

1. sezonun bölümleri İbrahim Selim’in YouTube kanalında tek tek ve programın kanalında yedi “Tüm Bölümler” derlemesi hâlinde yer alıyor. 2. sezon programın kendi YouTube kanalında yayınlanıyor.

Eller Kadir Kıymet Bilmiyor’da hangi Türk sanatçılar anlatıldı?

1. sezonda Osman Hamdi Bey, 2. sezonda Mihri Müşfik Hanım anlatıldı. 1. sezonda ayrıca II. Abdülhamid’in İtalyan saray ressamı Fausto Zonaro’ya bir bölüm ayrıldı.

“Ressam tokatlamak” ne demek?

Programın esprili sloganıdır. Bir sanatçının efsanesini, skandallarını ve abartılarını sorgulayarak onu “yere indirmek”, aynı zamanda gerçek değerini ortaya koymak anlamında kullanılır.

Bu rehber Eller Kadir Kıymet Bilmiyor programından bağımsız olarak Bu Kaçıncı Sanat tarafından hazırlanmıştır. Program ve sunucularıyla resmî bir bağlantımız yoktur. Bölüm bilgileri ve alıntılar tanıtım ve eleştiri amacıyla, kısaltılarak aktarılmıştır. Yeni bölümler yayınlandıkça bu rehber güncellenecektir.

Kapak fotoğrafı: Klasik tabloların sergilendiği bir müze salonu. Andrew Neel / Unsplash.